Aquafin

intro
informatie
projectomschrijving
foto's (18)

programma: Waterzuiveringsbedrijf
plaats: Deurne, Gent, Ieper, Oostende, Mechelen en Leuven
opdrachtgever: Aquafin
BVO:
opdracht: prijsvraag, uitslag onbekend
start bouw:
oplevering:
in samenwerking met:
projectarchitect: Martijn de Gier

In de briefing en het projectdossier strijden diverse kanten van de studieopdracht om voorrang. Aan de architect is het om niet één van deze wensen voorrang of absolute prioriteit te geven, maar juist om de opdracht integraal te benaderen. Er is dus gezocht naar een interventie die zowel de verbetering van de werkplek bewerkstelligt, de concernuitstraling verzorgt als een stevige verduurzaming van de gebouwen in zich draagt. Het ontwerp speelt zich dan ook op meerdere schalen af. Op het hoogste niveau, de context, moet er vooral worden gewerkt aan de uitstraling van het concern Aquafin en de zichtbaarheid.
Op de schaal van de site zelf is gewerkt aan de verschillende wijzen waarop duurzaamheid en milieu naar voren kunnen worden gebracht. Als producent van ‘schoon oppervlaktewater’ heeft aquafin niet alleen een verantwoordelijkheid naar de maatschappij, maar ook een voorbeeldfunctie. Dit toont zich in de inrichting van het proces, het zou zich ook moeten tonen in de inrichting van het procesterrein.

Het gebouw, de volgende stap in het ontwerp, vertelt een eigen verhaal, dat niet zozeer gaat over het product van Aquafin, maar over de instelling van Aquafin. Het serieus nemen van haar maatschappelijke doelstelling komt ook terug in haar gebouwen, in de zin van duurzaamheid, een duurzaamheid die breder is dan alleen energiezuinigheid, maar ook in houdbaarheid. Tot slot zijn er de werkplekken, duurzaam comfortabel.

Alle gebouwen van Aquafin zijn ‘bijna-zicht‘-locaties. De complexen zijn gesitueerd aan de belangrijke ontsluitingswegen. De verplichte omzoming met hagen en bomen maakt de complexen echter onzichtbaar voor de onwetende passant. Dat zal ook zo moeten blijven, de wetgeving immers gebiedt Aquafin deze omzoming te realiseren en te onderhouden.
Een grote rode pijl (of een blauwe als men in de kleurstelling van Aquafin wil blijven) boven het complex vergroot weliswaar de zichtbaarheid, tovert de locaties om tot een landmark, maar dient geen ander doel dan dat. Met een meer subtiele aanpak van het gebouw wordt dit landmark verkregen door het gebouw zachtjes op te laten gloeien waardoor het, in ieder geval tijdens de schemering en nachten, de aandacht op zich vestigt.

Omdat schoon water en dus milieu het eindproduct van de zuivering is voelt een ‘natuurlijke’ omgeving op zijn plaats. De grasmat tussen de installaties heeft diverse functies, allen pragmatisch: de installaties zijn bereikbaar, regenwater infiltreert in de grond en hoeft dus niet via het riool te worden gezuiverd, het is goedkoop in aanleg en onderhoud.   Om ook aan de wat tragere passant en de bezoeker te tonen waar Aquafin eigenlijk voor staat wordt niet alleen een haag, een groenstrook rondom het terrein aangelegd, maar ook een klein kanaaltje. Het schone water komt zo als vanzelf op het netvlies.   Ook de entrees dienen te worden gemarkeerd. Een vitrine van het eindproduct maakt direct duidelijk wat Aquafin doet. Deze uitstalkast krijgt de vorm van een waterval, niets leent zich beter voor dit doel. In Deurne kan deze worden gekoppeld aan een portiersloge.   Het maken van een waterval bij de entrees van de locaties zorgt ervoor dat de zichtbaarheid wordt verbeterd en de associatie met schoon water direct wordt gelegd.   Ten behoeve van de zichtbaarheid en duurzaamheid wordt het gebouw voorzien van een nieuwe jas van polycarbonaatplaten met een verwarmings- en koelingssysteem.   Te zien is de bestaande bebouwing van Aquafin, waaromheen een jas van polycarbonaatplaten gezet zal worden.   Onder en boven de polycarbonaatplaten worden ledlampen aangebracht waardoor het gebouw ' s avonds en ' s nachts een zachte gloed uitstraalt.   Het gebouw wordt opnieuw ingedeeld; open flexibele werkplekken en een gecentreerde kern voor voorzieningen. Zo ontstaat een open en opgeruimd beeld.   Interieurbeeld van Deurne   Interieurbeeld van Deurne   Interieurbeeld van Deurne   Aquafin beschikt over een onuitputtelijke bron van energie: het rioolwater. Uit deze bron kan een kleine hoeveelheid warmte of koude worden afgetapt die de dienstgebouwen een comfortabel klimaat kunnen geven.   In de gevel worden twee klimaatzones gerealiseerd. De buitenste is 12C, ongeveer de gemiddelde buiten- luchttemperatuur. Zo is het altijd lente voor de mensen die binnenstaan. De tweede klimaatzone, aan de binnenzijde van de gevel bedraagt 21C. Hierdoor zijn de koudestralende oppervlaktes verdwenen en ontstaat een qua temperatuur comfortabel binnenklimaat.   De spouw tussen beide gevels, de bestaande en de nieuwe, is hiermee op ‘gebruikstemperatuur’. Door te ventileren via deze spouw komt alleen voorverwarmde frisse lucht het gebouw binnen via venster en roosters.   Voorbeeld van mogelijke oplossing voor de vestiging in Ieper   Voorbeeld van mogelijke oplossing voor de vestiging in Mechelen   Voorbeeld van mogelijke oplossing voor de vestiging in Leuven   Voorbeeld van mogelijke oplossing voor de vestiging in Oostende